MOKSH SIDEEFFECT

 हा एक अतार्किक काळ आहे 

कदाचित सगळेच काळ असे होते 

आणि इतिहासकारांनी त्या काळांना तर्क दिला


कदाचित लोकही असेच होते फाटलेले आतून 

ताणलेले आतून 

आयुष्य वजा करत जगणारे 


कदाचित राज्य करणारे असेच 

लोकांच्या त्वचेची पोळी बनवून ती भाजून घेणारे 


कदाचित रस्ते ही असेच उदास करणारे 

आणि चालणारे ही असेच भकास आतून


आणि घरेही अशीच 

अर्धी फाटलेली 

अर्धी मस्त डौलदार 


कदाचित ईश्वरही असाच 

माणसांनी तयार केलेला -दिलासादायक 


आणि मोक्षपुरुष मोक्षस्त्रिया अशाच 

काळातून निसटलेल्या 

आणि काळाला माया म्हणून बघणाऱ्या 


आसक्त्या अशाच 

ताज्यातवान्या 

आयुष्याचा खून करणाऱ्या


आणि कवीही असेच 

सत्तेपुढे शहाणपण चालत नाही म्हणत 

आपापल्या वॉलच्या अलीकडे बसलेले 

बॉल दाबत


प्रश्न इतकाच 

ह्याही काळात ज्ञानेश्वरांच्याप्रमाणे भिंती चालवत 

तू कुठवर जाणार आहेस 

श्रीधर तिळवे नाईक 

(मोक्ष सिरीजमधील मोक्ष : साइड इफेक्ट या काव्यफायलीतून)

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

उत्तर प्रस्तावना

 नाव ठेवण्याचे उद्योग आणि युरेका डेकॅथलॉन  माझ्या एका जुन्या मित्रांने तू युरेका हे नाव बदलून डे कॅथलोन हे नाव का निवडले असा प्रश्न विचारलाय  जवळजवळ 1992 पर्यंत मी १ गझल २ अफवा ३ युरेका ४ महानुभव या चार गावांचा विचार करत होतो म्हणजे गझलचे चार खंड काढायचे अफवाचे दोन खंड काढायचे युरेकाचे दहा खंड काढायचे आणि महानुभवचे तीन खंड काढायचे असे हे प्लॅनिंग होते यातील अफवा हा नंतर एका भारतीय विद्यार्थ्यांचे उद्गार म्हणून आल्याने प्रश्न मिटला खरे तर काव्यसंग्रहाला काय नावे द्यायचे हा माझ्या पुढे कायमच प्रश्न असतो कारण तुमच्या कवितांचे संपूर्ण सत्व त्या काव्यसंग्रहाच्या नावामध्ये उमटलेले असते आणि मी इतक्या विविधतेत नांदणारा कवी आहे की नावामध्ये सगळं कसं मॅनेज करायचा हा फार मोठा प्रश्न असतो  एवढे का हे नाव मी ठेवले होते कारण मला कविता सापडली होती आणि माझ्यासाठी तो अतिशय आनंदाचा क्षण होता त्यातून ते नाव ठेवले परंतु सायन्सच्या विद्यार्थ्यांच्या केरीज खेरीज त्यामागचा इतिहास अनेकांना माहित नाही असे माझ्या लक्षात आले शिवाय दहाच्या दहा खंडांना कसे काय युरेका हे नाव द्यायचे असा प्रश्न नि...
Read more
 भारतीय इतिहासातील कालगणनेचे प्रश्न १ श्रीधर तिळवे नाईक  भारतीय इतिहासाची वैज्ञानिक मांडणी करणे हा पुरोगामी कालखंडाचा एक विशेष प्रयत्न होता असे सर्वसाधारणपणे मत आहे. मला हे व्यक्तीश : अमान्य असले तरी बऱ्याच जणांना ते मान्य असल्याने त्याचा उल्लेख केला प्रत्यक्षामध्ये पुरोगामी वादामध्ये विचार प्रणाली या गोष्टीचा प्रचंड हस्तक्षेप होता हा हस्तक्षेप सर्वच विचारवंतांनी मांडलेल्या इतिहासामध्ये दिसून येतो प्रत्येक जण स्वतःच्या वर्गाचे किंवा स्वतःच्या प्रवर्गाचे किंवा स्वतःच्या वर्णाचे आणि जातीचे हितसंबंध सांभाळत इतिहासाची रचना करताना दिसतो त्यामुळे पुरोगामी इतिहासाबद्दलच्या ज्या अत्यंत आदराच्या अशा प्रतिमा होत्या त्या उत्तराधुनिकतेने फोडल्या कारण उत्तराधुनिकतेला असे लक्षात आले की हे सर्व लोक त्यांच्या त्यांच्या हितसंबंधांमध्ये गर्क होते आणि ज्ञानाचे संबंधसुद्धा इतिहासाचे संबंध सुद्धा इतिहास लेखनाचे संबंध सुद्धा हे हितसंबंधांच्या वर आधारित होते पुढे पुढे हे अधिकाधिक स्पष्ट होत गेले त्यामुळे साहजिकच पुरोगामीवादाची अजूनही जी रोमँटिक कल्पना भारतीय इतिहासकारांच्या मध्ये विशेषता मार्क्सवादी...
Read more
 एक्स्टर्नल रिलेशनशिप : गो मां पवार श्रीधर तिळवे नाईक  गो मा पवारांचं काय करायचं हा प्रश्न मला कधीच सुटला नाही आणि बहुधा त्यांनाही माझं काय करायचं हे कळलं नसावं . गो मांचे नाव मी प्रथम ऐकले ते पॉप्युलर प्रकाशनाच्या मराठी साहित्य प्रेरणा आणि स्वरूप ह्या चर्चासत्राच्या निमित्ताने ! ह्या चर्चासत्राचे पडसाद त्यावेळी कोल्हापुरातील डाव्या चळवळीत फारच उमटले होते नेमाडेंचा संरक्षक तट ही उपाधी त्यावेळी चंद्रशेखर जहागीरदार व गो मा पवार ह्यांना मिळाली होती  पुढे माझा थेट संबंध आला तो विलास कांबळे आणि राजकुमार यादव ह्या दोन मित्रांच्यामुळे ! मात्र प्रत्यक्षात माझे बोलणे जास्त झाले नाही राजकुमार यादव मला कुठेही न्हेताना "तोंड उचकटणार नसशील तर ये " ह्या अटीवर न्ह्यायचा . त्याकाळात वयाचा जोश जास्त असल्यानं आडवं जाण्याची वृत्ती भरपूर होती वादविवादात खेचायचं आणि युक्तिवादात फसवायचं अशी माझी त्यावेळची स्ट्रॅटेजी असायची आणि त्यात सत्याचा शोध कमी आणि बुद्धीचा अहंकारच जास्त होता तारुण्याचा मूर्खपणा असं आता त्याला म्हणता येईल त्यामुळे पहिल्या मीटिंगमध्ये मी खालमुंडी पाताळधुंडी करत बसून राहिलो...
Read more